Heeft u een kortingscode?
 

Heeft u een
kortingscode?

Vul hier uw code in

verzenden X

Schrijf in op onze
preventienieuwsbrief

inschrijven


Schoorsteenbranden

Assuralia

Elk jaar zijn er in België ongeveer 10 000 woningbranden. Deze veroorzaken niet alleen materiële schade. Er vallen ook gewonden en soms dodelijke slachtoffers.

Assuralia verzamelde reeds veel gegevens over schadegevallen.  Enkele opvallende vaststellingen  inzake de oorzaak van een woningbrand :

  • 20 tot 50% van de woningbranden ontstaat in de keuken meestal door zelfontbranding van oververhit vet of olie.
  • 15 tot 25% van de woningbranden heeft te maken met elektriciteit.

Verwarmingstoestellen veroorzaken 10 tot 20% van de woningbranden. Vooral kachels, open haarden en bijverwarmingstoestellen houden een hoog risico in. Schoorsteenbranden vormen 50% van de branden te wijten aan verwarmingstoestellen (500 à 1000 per jaar). In 1 geval op 10 blijft de brand niet beperkt tot de schoorsteen en verspreidt deze zich naar de andere delen van de woning. Om nog maar te zwijgen van mogelijke CO-vergiftiging…

 

FOD Binnenlandse Zaken

Uit een steekproef van Binnenlandse Zaken blijkt dat een derde van de woningbranden schoorsteenbranden zijn. Een slecht onderhoud van de schoorsteen, onverstandig stookgedrag of een verkeerde kachel liggen vaak aan de oorzaak van deze vuurhaarden. Eén keer per jaar je schoorsteen laten vegen kan al veel kwaad voorkomen.

De brandweer moet bij vrieskou veel uitrukken voor schoorsteenbranden. Met temperaturen die amper boven het vriespunt komen wordt er veel gestookt en dit intensieve gebruik van de verwarmingsinstallatie zorgt voor meer brandrisico’s. Ook het veelvuldig gebruik van verouderde of weinig gebruikte verwarmingstoestellen kan leiden tot brandhaarden en CO-gevaar.

 

Wat?

Een schoorsteenbrand ontstaat door het in brand schieten van de roetaanslag in het rookkanaal. Tijdens het stoken hechten roetdeeltjes zich aan de binnenkant van de schoorsteen. Na verloop van tijd koekt al dat roet samen, en wordt een uiterst brandbare goedje gevormd. Dit goedje wordt ook wel creosoot genoemd.

De afzet van roet wordt bevorderd door een slechte constructie, onvoldoende onderhoud of een foutief gebruik van de schoorsteen.

Een eenvoudige manier om na te gaan of er correct wordt gestookt, is de rookkleur. Bij een goede verbranding moet er kleurloze of witte rook uit de schoorsteen komen. Wanneer er grijsblauwe, grijze of zwarte rook uit de schoorsteen komt, is er duidelijk iets mis.

 

Wie?

Iedereen die stookt met hout, kolen of stookolie in een kachel, een open haard of de centrale verwarming kan een schoorsteenbrand krijgen. Aangezien ‘de ophoping van roet’ aan de basis ligt, komen deze branden minder voor bij nieuwbouwwoningen.

 

Hoe herkennen?

  • een loeiend geluid in het rookkanaal zoals een huilende wind
  • een abnormaal heet rookkanaal
  • een sterke roetgeur
  • een overvloedige zwarte rook
  • vlammen en vonken die soms uit de schoorsteen komen.

 

Verwarring over het begrip ‘schoorsteenbrand’

Zoals reeds vermeld, wordt een schoorsteenbrand gedefinieerd als ‘het branden van creosoot-resten in de schouw’. Hierbij zal de schade zich meestal beperken tot het schoorsteenkanaal (zelden oorzaak van een zware brand, doorgaans roet- en rookschade).

Echter, in veel gevallen worden de zware branden veroorzaakt ‘rond’ het schoorsteenkanaal, waarbij men vaak onterecht spreekt over een ‘schoorsteenbrand’. Dit gebeurt zowel door de gewone burger als door de media.

Zware woningbranden

Link met schoorstenen?

Een grote oorzaak van zware branden is een te korte afstand van brandbare materialen en het rookgaskanaal. Het gaat hierbij om isolatie, dakconstructies (houten balken), verdiepings- en dakdoorgangen. Als deze houten constructies te dicht tegen de wand van het schoorsteenkanaal zitten, zullen deze herhaaldelijk worden opgewarmd en steeds droger worden. Het herhaaldelijk opwarmen zet chemische reacties in gang, waardoor op een bepaald moment het hout zo droog is dat dit al bij lagere temperaturen kan ontbranden. 

Vermits de brand ontstaat buiten het rookgaskanaal, is de kans op verspreiding van de brand binnen de woning een stuk hoger (totaalbranden).

 

Brandweerstand ?

Bouwelementen hebben een bepaalde brandweerstand (REI). Deze drukt de tijd in minuten uit dat het bouwelement aan volgende criteria voldoet:

  • Stabiliteit (R): tijd dat het element zijn dragende functie behoudt
  • Vlamdichtheid (E): tijd dat zich geen vlammen aan de niet-blootgestelde zijde van de wand verspreiden
  • Thermische isolatie (I): tijd dat de temperatuur aan de niet-blootgestelde zijde niet boven een bepaalde thermische drempel stijgt.

Materialen met een hoge brandweerstand hebben als doel de uitbreiding van de brand naar andere delen van het gebouw te vermijden, alsook de stabiliteit van het gebouw te garanderen.
Zo zal een wand met zowel een dragende als scheidende functie van 60min, worden aangeduid met ‘REI60’. Indien de wand enkel een scheidende functie heeft, wordt dit ‘EI60’.

Opgelet: ook een bouwelement met een hoge brandweerstand biedt slechts voor ‘een bepaalde tijd’ redding. Wordt de brand niet op tijd opgemerkt, kan u toch nog in de problemen komen.

 

Wie?

Zware branden rond het schoorsteenkanaal treden niet alleen op bij bestaande woningen, ook bij nieuwbouw komt dit voor. Bovendien gaat het niet alleen om zelfbouwers. Een goede coördinatie tussen verschillende aannemers is van groot belang.

 

Oorzaak?

Foutieve constructie: onvoldoende afstand tussen de brandbare materialen (balken, isolatie, …) en het rookgaskanaal.

 

Preventie?

  • Voor de plaatsing van een schoorsteen of verwarmingsketel, doe je best beroep op een vakman. Via de website van de fabrikant vind je meestal een gekwalificeerde installateur in de buurt.
  • De voorschriften van de fabrikant (technische fiches van de materialen) moeten nauwkeurig worden gevolgd
  • Voorzie een veilige afstand tot 15 cm tussen het brandbaar materiaal en het schoorsteenkanaal. Vul deze ruimte best niet op, ook niet met isolatie.  Gebruik zeker bij vloer- en dakdoorgangen een dubbelwandig geïsoleerd schoorsteenkanaal.  
  • Plaats rookmelders. Het allerbelangrijkste is immers dat er geen gewonden vallen en je de woning tijdig kan verlaten. Kies bij voorkeur optische rookmelders die voldoen aan de norm, die een testknop hebben en een batterij met een levensduur van 10 jaar.

 

Vooruitzien is veiliger

De laatste maanden verschijnen er opvallend veel berichten in de pers overwoningbranden. Deze stijging is een teken dat er een veiligheidscampagne nodig is.  KBC Verzekeringen is overtuigd dat preventie helpt. Tegen heel wat gevaren kunt u zich beschermen. En dit hoeft  bovendien niet veel te kosten.

 

Mijdt vochtig of behandeld hout als brandstof

De gebruikte brandstof moet voldoende droog zijn om roetneerslag te voorkomen. Vochtig of behandeld hout zorgt voor een onvolledige verbranding en geeft bovendien veel minder warmte af dan droog hout. Geverfd hout, multiplex of spaanplaten veroorzaken bij verbranding een grote uitstoot van schadelijke stoffen (PAK’s, zware metalen, …). Daarom mag binnenshuis volgens de Vlaamse milieureglementering (VLAREM), naast de wettelijk toegelaten brandstoffen zoals aardgas, stookolie en steenkolen, enkel onbehandeld stukhout worden verbrand in kachels.

De droogtijd hangt af van de houtsoort, zo volstaat een jaar voor den en populier, terwijl hout van fruitbomen 2,5 jaar moet drogen.

 

Mijdt harsrijk hout als brandstof

Harsrijk hout, zoals naaldhout, veroorzaakt meer roetafzetting in de schoorsteen en geeft vonken bij verbranding waardoor houtdeeltjes kunnen wegspatten.

 

Mijdt het nasmeulen van verwijderde assen

Wanneer u assen verwijderd die nog niet voldoende gekoeld zijn, kan naburig materiaal ontbranden. Deponeer daarom bij voorkeur de as in een metalen afgesloten bak.

 

Reinig regelmatig uw schoorsteen

Een goede werking van de schoorsteen is onder andere afhankelijk van het onderhoud ervan. Laat je schoorsteen minstens één keer per jaar vegen door een bekwaam vakman. Bij intensief gebruik is twee keer vegen per jaar aan te raden.

Voor de wettelijke keuring van je centrale verwarming vormt het vegen van je schoorsteen zelfs een essentieel onderdeel: eenmaal per jaar in geval van vloeibare of vaste brandstof, en tweejaarlijks in geval van gasvormige brandstof.

 

Ventileer tijdens het stoken voldoende de ruimte

Voor een goede trek van de schoorsteen is er voldoende aanvoer van verse lucht in de ruimte nodig. Dit blijft noodzakelijk, zelfs bij lage-energiewoningen of passiefhuizen!

 

Kies het juiste toestel voor je ruimte!

Plaats nooit een te grote kachel in een kleine ruimte. Je zal het snel te warm krijgen, de kachel op een lagere stand plaatsen waardoor de trek in de schoorsteen vermindert en de roetaanslag vergroot. Bovendien neemt het risico op CO-vergiftiging toe.

 

Plaats een schoorsteenkap

Het plaatsen van een schoorsteenkap is een goede maatregel om het rookkanaal vrij te houden van onder andere nesten en bladeren.

 

Zorg voor de juiste afmetingen

Het is zeer belangrijk dat uw schoorsteen de juiste diameter en lengte heeft. Een schoorsteen met een te grote of te kleine diameter trekt slecht en vergroot het risico op schoorsteenbrand. Door de verminderde trek van uw schoorsteen loopt u ook meer risico op CO-vergiftiging. Verder moet het traject van de schoorsteen zo verticaal mogelijk zijn, met een minimum aan bochten. Onregelmatigheden in het rookkanaal zorgen namelijk voor weerstand, waardoor de rookgassen worden afgeremd en te snel afkoelen. Het gevolg is een verhoogde afzetting van roet. De leverancier van uw verwarmingstoestel kan u hierin bijstaan.

 

Renovatie

In veel gevallen gaat de nieuwe verwarmingsketel niet langer samen met de bestaande schoorsteen. Dit heeft meestal te maken met de afmetingen en de kans op vochtproblemen. Het schoorsteenkanaal sluit dikwijls niet meer goed aan op de nieuwe verwarmingsketel. Ook werkt een traditionele schoorsteen op basis van natuurlijke trek, dit betekent dat de warme lucht die de ketel via de schoorsteen afvoert op natuurlijke manier stijgt. Warme lucht is namelijk lichter dan koude lucht. Bij een lage temperatuurketel of condensatieketel zijn de afgevoerde rookgassen niet warm genoeg om een krachtige natuurlijke trek te verkrijgen in een traditionele schoorsteen. Hierdoor zal de waterdamp in de rookgassen condenseren vóór het verlaten van de schoorsteen. Uw oude schoorsteen is meestal gebouwd uit materialen die niet snel genoeg opwarmen en bovendien te breed om een goed droogproces te verkrijgen. Hierdoor zal het vocht in de wanden blijven hangen en op uw muren inwerken. Laat daarom ook ineens jouw schoorsteenkanaal vernieuwen als je een nieuwe verwarmingsketel plaatst.

 

Hou brandbare materialen op een veilige afstand van uw kachel/open haard

Respecteer een veiligheidsafstand van 1,5m rondom uw kachel. Wanneer uw kachel op een brandbare vloer staat, plaats er dan een onbrandbare plaat (bijvoorbeeld in metaal) onder en zet een vonkenscherm voor de kachel.

 

Plaats rookmelders

Onderzoek heeft aangetoond dat rookmelders het aantal doden kunnen doen dalen met maar liefst 70%. Een goed geplaatste en onderhouden rookmelder waarschuwt de bewoners op tijd zodat ze kunnen vluchten. Kies voor een rookmelder dat voldoet aan de norm EN14604, met een levensduur van 10-jaar. 

Indien je toch te maken krijgt met een schoorsteenbrand…

  • Een loeiend geluid is de voorbode van een schoorsteenbrand. Bel in dat geval onmiddellijk de brandweer via 112.
  • Sluit ook meteen de regelklep tussen de haard of de kachel en de schoorsteen
  • Doof het vuur met zand of soda (dit voorkomt rook in de woning).
  • Verlaat de ruimte waar te veel rook hangt.
  • Ventileer na het doven van het vuur de ruimte zodat je geen CO-vergiftiging kan oplopen.
  • Voor je eigen veiligheid: laat na de brand je schoorsteen grondig controleren door een vakman voor je ze terug gebruikt.

LET OP: Doof bij een schoorsteenbrand je kachel of open haard NOOIT met water. Het water wordt onmiddellijk stoom en te veel stoom in het smalle rookkanaal kan leiden tot een explosie of een scheur in het rookkanaal.

 

Lees meer over de optische rookmelder

 

 

Artikels

Schouwbrand door kauwennest

KAPRIJKE - De oproep voor een schouwbrand liep even na de middag binnen. Gelukkig waren we snel ter plaatse zodat erger kon voorkomen worden. In de schoorsteen van de woning troffen we een erg groot nest aan. Zeker een meter dik. De collega’s van Eeklo moesten er zelfs met de ladderwagen aan te pas komen om de klus te klaren en het nest uit de schoorsteen te verwijderen.’ 

Brandweer blust schoorsteenbrand

OOIGEM - De brandweer van Ooigem moest dinsdagavond uitrukken naar een villa in de Bavikhoofsestraat. De bewoners hadden de verwarming aangezet, maar de schoorsteen vatte vuur. De brandweer kon voorkomen dat de woning schade opliep.

 

Brand in schoorsteen

SINT-GILLIS-WAAS - Maandagavond ontstond een schoorsteenbrand in een woning in Kwakkel. De brandweer kwam ter plaatse.

   

Schoorsteenbrand in Menenstraat

GELUWE - In de Menenstraat was er dinsdagavond een schoorsteenbrand. Om half zeven kwam er een hevige rookpluim uit de schoorsteen van huisnummer 23, die de hele straat in rook hulde. De brandweer van Geluwe en die van Wervik snelden ter plaatse om de schoorsteenbrand te blussen. Na 30 minuten bluswerk hadden ze het vuur onder controle. Bij de brand raakte niemand gewond en ook de schade aan de woning bleek mee te vallen. De oorzaak is tot op heden onbekend. 

 

Schoorsteenbrand
RENINGE - Vrijdagnamiddag brak brand uit in de schoorsteen van een woning in de wijk Tempelare in Reninge. De oorzaak lag in opeengehoopt en aangekoekt roet. De brandweermannen waren het vuur gauw de baas.

 

Schouwbrand
KASTERLEE - De brandweer van Kasterlee kreeg vrijdagavond even voor half zeven een oproep voor een schouwbrand in de Viertjens in het gehucht Goor. Terwijl de familie zich nietsvermoedend binnen bevond, had de buiten voetballende zoon Sanka vlammen uit de schoorsteen zien komen. De brandweer van Kasterlee kwam met een ladderwagen langs en het gevaar was snel bezworen.

Schoorsteenbrand

OOIGEM - Zaterdagavond rukte de brandweer uit naar de Guido Gezellestraat waar een schoorsteen vuur had gevat. Nadat bewoner F.H. de hulpdiensten had verwittigd, probeerde hij eerst zelf de brand te bedwingen met een tuinslang in afwachting van de brandweer. Gelukkig was die snel ter plaatse en konden zij de klus verder overnemen.

 

Schoorsteen vat vuur

KUURNE - Vrijdag even voor 17.00 uur brak brand uit in de woning van R.D. die woonachtig is aan de Watertorenstraat. De brandweer was snel ter plaatse en kon voorkomen dat het vuur verder uitbreiding kon gaan nemen. De vuurhaard ontstond in de schoorsteenpijp van de woning. De schade kon beperkt gehouden worden

 

Brand door opgestapeld roet

WESPELAAR - In de Donkstraat in Wespelaar is dinsdagavond een schouwbrand uitgebroken. De brandweer van Leuven kon het vuur in de schoorsteen snel doven. De oorzaak lag bij opgestapeld roet dat oververhit raakte.  

Bijlage - Persbericht FOD Binnenlandse zaken

Bijlage - Belg ligt weinig wakker van brandveiligheid

Bijlage - Belg denkt zelden of nooit aan brandpreventie